W biokominku spalanym paliwem jest najczęściej bioetanol, czyli etanol pochodzenia biologicznego. W idealnych warunkach spalania głównymi produktami są dwutlenek węgla (CO₂) i para wodna, ale w rzeczywistym biokominku spalanie nie jest całkowicie idealne.
Co powstaje podczas spalania bioetanolu?
Można to przedstawić uproszczonym równaniem:
etanol + tlen → CO₂ + H₂O + ciepło
W praktyce w pomieszczeniu mogą pojawić się również:
- dwutlenek węgla (CO₂) – powstaje zawsze podczas spalania etanolu; przy niedostatecznej wentylacji jego stężenie może znacznie wzrosnąć,
- tlenek węgla (CO) – może powstawać przy niepełnym spalaniu; jest toksycznym gazem, który w dużych stężeniach stanowi bezpośrednie zagrożenie,
- aldehydy, w tym formaldehyd i acetaldehyd,
- lotne związki organiczne (VOC),
- drobne cząstki stałe/aerozole, szczególnie przy niepełnym spalaniu lub niewłaściwej jakości paliwa.
Skala emisji tych dodatkowych substancji zależy m.in. od konstrukcji palnika, temperatury płomienia, dopływu powietrza i jakości bioetanolu.
Najważniejsza różnica w stosunku do kominka gazowego
W typowym biokominku bez przewodu spalinowego produkty spalania pozostają w pomieszczeniu. To jest kluczowa kwestia przy ocenie wpływu biokominka na jakość powietrza.
W przypadku prawidłowo wykonanego kominka gazowego z zamkniętą komorą spalania produkty spalania są odprowadzane przewodem spalinowym na zewnątrz. W biokominku takiego odprowadzenia zazwyczaj nie ma.
Oznacza to, że biokominek nie jest urządzeniem, które można traktować jako źródło „czystego ognia” tylko dlatego, że paliwem jest bioetanol.
Czy spalanie bioetanolu jest szkodliwe?
Samo określenie „bio” nie oznacza, że produkty spalania są obojętne dla zdrowia.
Największym problemem przy regularnym użytkowaniu w małym lub słabo wentylowanym pomieszczeniu jest pogorszenie jakości powietrza. Wzrasta stężenie CO₂, a wraz z nim mogą pojawić się inne produkty spalania.
CO₂ przy wysokim stężeniu może powodować m.in. senność, ból głowy, zmęczenie i pogorszenie koncentracji. Natomiast CO jest znacznie poważniejszym zagrożeniem – wiąże się z hemoglobiną i ogranicza transport tlenu w organizmie.
Dodatkowo obecność aldehydów i innych produktów niepełnego spalania jest niepożądana z punktu widzenia jakości powietrza wewnętrznego.
Czy można bezpiecznie używać biokominka?
Tak, ale bezpieczeństwo zależy przede wszystkim od wentylacji, jakości paliwa, konstrukcji urządzenia i sposobu jego użytkowania.
Szczególnie ważne jest:
- stosowanie paliwa przeznaczonego do danego biokominka,
- zapewnienie odpowiedniej wymiany powietrza,
- nieużywanie biokominka w bardzo małym, zamkniętym pomieszczeniu,
- przestrzeganie instrukcji producenta,
- niewlewanie paliwa do gorącego lub płonącego palnika,
- niewprowadzanie do paliwa żadnych dodatków,
- traktowanie biokominka jako otwartego źródła spalania, a nie jako odpowiednika kominka z zamkniętą komorą.
W skrócie: biokominek może być używany bezpiecznie, ale jego spaliny trafiają do pomieszczenia. Dlatego z punktu widzenia jakości powietrza wewnętrznego nie należy stawiać znaku równości między spalaniem bioetanolu w otwartym biokominku a spalaniem gazu w zamkniętej komorze z odprowadzeniem spalin.